Rusya ve Çin’den İran’daki yeni lider seçimine ilişkin açıklama

Kremlin’den yapılan açıklamaya göre, Putin, Mücteba Hamaney’e gönderdiği mesajda, “İran lideri seçilmenizden dolayı en içten tebriklerimi sunarım. İran’ın silahlı saldırılarla karşı karşıya olduğu bir dönemde, bu yüksek makamdaki göreviniz şüphesiz büyük cesaret ve özveri gerektirecektir. Babanızın çalışmalarını onurlu bir şekilde sürdüreceğinize ve zorlu sınavlar karşısında İran halkını birleştireceğinize eminim.” ifadesini kullandı.

Tahran’a olan sarsılmaz desteğini ve İran’la dayanışmasını tekrar teyit eden Putin, “Rusya, İran İslam Cumhuriyeti’nin güvenilir bir ortağı olmuştur ve olmaya devam edecektir. Önünüzdeki zorlu görevlerin üstesinden gelmenizde başarılar, sağlık ve metanet dilerim.” sözlerine yer verdi.

ÇİN: ÜLKENİN ANAYASASINA UYGUN ALINMIŞ BİR KARARDIR

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciankun ise Pekin’de düzenlenen olağan basın toplantısında, İran’da Mücteba Hamaney’in dini lider seçilmesine ilişkin, “Lider seçimi İran’ın iç işidir, ülkenin anayasasına uygun alınmış bir karardır.” ifadesini kullandı.

Çin’in her ne gerekçeyle olursa olsun ülkelerin iç işlerine karışılmasına karşı olduğunu ifade eden Guo, İran’ın egemenliğine, güvenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi çağrısında bulundu.

Guo, Çin’in askeri operasyonlara derhal son verilmesi, Orta Doğu’da gerilimin daha fazla yükselmesini önlemek üzere en kısa sürede diyalog ve müzakerelere dönülmesi çağrısını yineledi.

İran’da yeni liderin seçilmesinden sorumlu Uzmanlar Meclisi, Mücteba Hamaney’in oy çokluğuyla ülkenin üçüncü lideri olarak seçildiğini duyurmuştu.

ABD ile İsrail’in 28 Şubat’taki hava saldırısında ülke lideri Ali Hamaney öldürülmüş, yeni liderin seçimine kadar söz konusu makamı geçici liderlik konseyi temsil etmişti.

İRAN LİDERİNİN YETKİLERİ

İran’da seçimle iş başına gelen Cumhurbaşkanı sınırlı yetkilere sahipken, “liderlik makamı”, tüm devlet organlarının üzerinde, sahip olduğu anayasal yetkilerle iç ve dış politika konularında son sözü söyleyen merci kabul ediliyor.

Cumhurbaşkanı dahil tüm devlet organlarının üzerinde bir otoriteye sahip ve “rehber” olarak adlandırılan devlet başkanı, İran Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı olarak iç güvenlik ve dış politika konularında da belirleyici rol oynuyor.

İran lideri, 88 kişiden oluşan ve halk tarafından 8 yılda bir seçilen Uzmanlar Meclisi tarafından seçiliyor. Bu meclise aday kişilerin çoğu lider tarafından belirlenirken, Anayasayı Koruyucular Konseyi (AAK) tarafından da onaylanıyor. AAK’nin uygun görmediği kişiler, Uzmanlar Meclisi seçimlerine katılamıyor.

İran’da Uzmanlar Meclisi, ABD-İsrail’in 28 Şubat’taki hava saldırısında öldürülen Ali Hamaney’in ardından liderlik makamına oğlu Mücteba Hamaney’in “ezici oy çoğunluğuyla” seçildiğini duyurmuştu.