CNN: ABD’li yetkililer, İran ile mutabakat metnini kasıtlı olarak muğlak tuttu

CNN’in ismini açıklamadığı ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre, mutabakat metni öncelikle İran’ın bunu ülke kamuoyuna satabilmesini kolaylaştırmak amacıyla “son derece muğlak” hazırlandı.

Bir yetkili, “mutabakatın diline çok fazla anlam yüklenmemeli.” ifadesini kullanarak, metni “siyasi belge” olarak nitelendirdi. Yetkili, şöyle devam etti:

“Belgede temel olarak yaptırımları kaldıracağımızı, nükleer bir anlaşma yapacağımızı ve dondurulmuş fonları serbest bırakacağımızı söylüyor. Ama yaptırımları ne zaman kaldıracağımız ilerlemeye bağlı, fonları ise mekanizmalar üzerinde anlaştıktan sonra serbest bırakacağız.”

Metni gören bir kaynağın CNN’e aktardığına göre mutabakat, İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin spesifik taahhütleri içermiyor. Başkan Donald Trump ve diğer yetkililerin bu stokların ABD gözetiminde imha edileceğini ısrarla vurgulamasına karşın kaynağa göre, mutabakatta yalnızca İran’ın “nükleer silah üretmeyeceğini teyit ettiği” ifadesi yer alıyor.

Buna karşın ABD’li yetkililer, mutabakatta açıkça yer almamasına karşın İran’ın arka kanallar aracılığıyla Trump yönetiminin aradığı tavizleri sunacağını ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) koordinasyonuyla zenginleştirilmiş malzemelerin imhasında ABD’nin de rol üstleneceğini öne sürdü.

Mutabakatın İran’ın taahhütlerini yerine getirmesi halinde elde edeceği mali kolaylıkları ise daha ayrıntılı biçimde ortaya koyduğunu kaydeden yetkililer, bu kapsamda, Tahran’ın ileride 300 milyar dolarlık bir kalkınma fonundan yararlanabileceğine işaret etti.

Yetkililer, İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması meselesinde ise metnin daha muğlak kaldığını ifade ederken, varlıkların ileri müzakere turlarında kaydedilecek ilerlemeye göre serbest bırakılacağının öngörüldüğünü ancak herhangi bir takvime yer verilmediğini aktardı.

Yetkililere göre mutabakat metni, İran’ın imzalanmasının hemen ardından petrol ve petrokimya ürünlerini satabilmesine ve ABD’nin bu satışlara yönelik yaptırım muafiyetleri tanımasına da olanak tanıyor.

Öte yandan, İran lideri Mücteba Hamaney’in mutabakatı zımni olarak onayladığını ileri süren yetkililere göre, cuma günü başlayacak ve 60 gün sürecek müzakereler, ABD’ye İran’ın taahhütlerine ne ölçüde bağlı kalacağını ve nükleer alanda ne gibi tavizler vermeye hazır olduğunu değerlendirme fırsatı tanıyacak.