BM Genel Sekreteri Guterres’in yerine aday olan isimler bu hafta BMGK’de görüşülecek

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in yıl sonunda görev süresinin dolacak olması nedeniyle yerine aday olan isimler, bu hafta BM Güvenlik Konseyinde (BMGK) görüşülecek.

31 Aralık’ta görevine veda edecek Guterres’in yerine geçmek için şu ana kadar 6 aday yarışıyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, 2022 yılına kadar BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak görev yapan Michelle Bachelet, eski Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall, adaylığı için görevinden izin alan BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan, 2018-2019 yıllarında BM Genel Kurulu Başkanlığı yapan Maria Fernanda Espinosa ve Guyana’nın BM Daimi Temsilcisi Carolyn Rodrigues Birkett, BM Genel Sekreterliği için aday olan isimler.

Bu adaylardan Grossi Arjantin, Bachelet Şili, Grynspan Kosta Rika, Espinosa Ekvador, Birkett Guyana vatandaşı olarak Güney Amerika ve Karayipler bölgesinden yarışa girerken Macky Sall ise Afrika kıtasından tek aday olarak öne çıkıyor.

BM’deki resmi olmayan yerleşik rotasyon teamülü gereği bu dönemde BM Genel Sekreteri’nin Latin Amerika ve Karayipler Grubu’ndan çıkması bekleniyor.

Adaylar, geçen hafta BM Genel Kurul salonunda düzenlenen “BM Genel Sekreterliği İçin Açık Oturum: Gelecek Genel Sekreter” başlıklı tartışma programında bir araya geldi.

Halka açık bu açık oturumda adaylar, BM’deki bütçe krizi ve reform çalışmalarından uluslararası çatışma ve krizlere kadar 90 dakika boyunca vizyonlarını anlattı, moderatörlerin ve salondaki katılımcıların sorularını cevapladı.

– BMGK, bu hafta adayları değerlendirmeye başlayacak

Yeni genel sekreter adaylarının kaderini belirleyecek esas süreç, bu hafta BM Güvenlik Konseyinde başlayacak.

15 üyeli Konseyde yapılacak kapalı oturumlarda en az 9 “evet” oyu alan ve daimi üyeler ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa’nın vetosuna takılmayan aday, BM Genel Kurulunun onayına sunulacak.

193 üyeli Genel Kurulda çoğunluğun onayını alan aday, 1 Ocak 2027’de BM Genel Sekreteri olarak 5 yıllığına yeni görevine başlayacak.

Bu süreçte BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, AA muhabirinin “Guterres’in BM’nin geleceği için nasıl bir aday umduğu”na dair sorusuna verdiği yanıtta Genel Sekreter’in bu konuda üye devletlerin mümkün olan en iyi adayı seçeceğini umduğunu belirtti.

Dujarric, “Genel Sekreter de Genel Sekreter Yardımcısı da geçmişte bu örgütün başına nihayet bir kadının geçmesi gerektiğinden bahsetmişti ancak sonuçta bu, üye devletlerin elinde.” ifadesini kullandı.

Adaylar, üye devletler arasında kampanyalarını yoğun şekilde sürdürürken BMGK üyelerinin mutabakata varması halinde yeni genel sekreterin en erken eylülde, en geç ise aralıkta belli olması bekleniyor.

2016’dan bu yana iki dönemdir BM Genel Sekreterliği koltuğunda oturan Portekiz vatandaşı Antonio Guterres’in görev süresi 31 Aralık’ta sona eriyor.