Avukat Aslı Murat: Cezaevini boşaltmak başka, adil bir infaz sistemi kurmak başka

Avukat Aslı Murat, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Cezaevleri Tüzüğü’nde yapılan değişiklikle birlikte 1/6 infaz kuralının yanına 1/3 oranında indirim imkânının da eklendiğini, bu kapsamda tahliyelerin bugün başlayacağını belirtti.

Murat, yapılan değişikliğin arkasında cezaevlerindeki yoğunluğun azaltılması ihtiyacının bulunduğunun açık olduğunu ifade ederek, düzenlemenin seçim öncesinde siyasi fayda sağlama amacı taşıdığı yönündeki tartışmaların da göz ardı edilemeyeceğini söyledi.

İnfaz sisteminin günlük siyasi ihtiyaçlara veya oy hesabına göre şekillendirilemeyeceğini vurgulayan Murat, cezaevine giren herkesin daha ilk günden hangi kurallarla karşılaşacağını bilmesi gerektiğini kaydetti. Aynı durumda bulunan hükümlülere aynı kuralların uygulanmasının hukuk devleti ilkesinin gereği olduğunu belirten Murat, aksi durumda adalet duygusunun zedeleneceğini ve cezaevlerinde yeni sorunların ortaya çıkacağını ifade etti.

Murat, ihtiyaç duyulanın dönemsel tahliyeler değil, siyasi müdahaleye kapalı, ölçülebilir, denetlenebilir ve herkese eşit şekilde uygulanan yeni bir infaz sistemi olduğunu söyledi. Konunun yalnızca kaç kişinin tahliye edileceği olmadığını belirten Murat, esas meselenin kimin hangi şartlarda, hangi ölçütlere göre ve kimin kararıyla tahliye edileceğinin açık biçimde belirlenmesi olduğunu dile getirdi.

Mevcut sistemde cezaevi müdürüne oldukça geniş yetkiler verildiğini ifade eden Murat, müdürün cezaevinin yönetimini yürüttüğünü, disiplin süreçlerinde karar verdiğini, iyi hâl değerlendirmesi yaptığını ve hükümlülerin tahliye sürecini etkileyebildiğini söyledi. Bu kadar önemli yetkilerin tek bir makamda toplanmasının doğru olmadığını belirten Murat, söz konusu yetkilerin tüzükle değil yasayla düzenlenmesi gerektiğini savundu.

1/6 ile 1/3 oranındaki indirim arasında nasıl bir tercih yapılacağının da yeterince açık olmadığını belirten Murat, hangi davranışların hangi indirimi sağlayacağı, kararların hangi raporlara dayanacağı, olumsuz kararlara nasıl itiraz edileceği ve tüm hükümlüler için aynı ölçütlerin uygulanıp uygulanmayacağının net şekilde belirlenmesi gerektiğini ifade etti.

Cezaevi disiplin sisteminin de yeniden ele alınması gerektiğini söyleyen Murat, soruşturmayı yapan, cezayı veren ve iyi hâli değerlendiren kişilerin aynı idari yapı içinde bulunmasının adalet duygusunu zedelediğini kaydetti. Hükümlülerin kendilerini savunabilecekleri, verilen kararı öğrenebilecekleri ve bağımsız bir mercie başvurabilecekleri açık bir sistem kurulması gerektiğini belirtti.

Cezaevi müdürüne tanınan bazı yetkilerin uzun yıllar önce verildiğini hatırlatan Murat, gerek Cezaevi Disiplin Yasası’nın gerekse buna bağlı çıkarılan tüzüklerin eski bir anlayışın ürünü olduğunu ifade etti. Yıllar içinde çeşitli değişiklikler yapılmış olsa da aynı anlayışın sürdürülmesinin artık mümkün olmadığını dile getiren Murat, infaz sürecinde mahkemelerin verdiği cezanın da yol gösterici olması gerektiğini söyledi.

Murat, mahkemece belirlenen cezanın ne kadarının, hangi koşullarda ve hangi denetim mekanizmaları çerçevesinde infaz edileceğinin açık, öngörülebilir ve herkes için eşit kurallara bağlanması gerektiğini vurguladı.