Bilgisayar Mühendisleri Odası: Fiber optik protokolü teknik, hukuki ve ekonomik belirsizlikler içeriyor

KTMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası, Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında imzalanması öngörülen ve KKTC genelinde fiber optik altyapının kurulmasını hedefleyen (Onay) Yasa Tasarısı hakkında teknik ve kurumsal değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaştı.

Oda tarafından yapılan açıklamada, protokol metninin mevcut haliyle teknik, hukuki ve ekonomik açıdan ciddi belirsizlikler içerdiği ve devlet lehine güvencelerin yeterince açık tanımlanmadığı belirtildi. Bu durumun altyapının tek bir yatırımcının kontrolüne geçmesi riskini, mülkiyet belirsizliklerini, rekabetin azalmasını ve uzun vadede kamu yararının zedelenmesini gündeme getireceği ifade edildi.

Açıklamada, protokolde altyapının kime ait olacağı, diğer servis sağlayıcıların eşit şartlarda erişip erişemeyeceği, veri güvenliğinin nasıl sağlanacağı, teknik standartların ne olacağı ve hizmet kalitesinin hangi kriterlere göre ölçüleceği gibi kritik konuların açık biçimde düzenlenmediği kaydedildi. Ayrıca yerel mühendis istihdamı, bilgi transferi, afet durumlarında altyapının sürekliliği ve hizmet seviyesi taahhütleri gibi başlıkların da net olmadığı belirtildi.

Süreç boyunca değerlendirme yapan hukukçuların görüşlerine de yer verilen açıklamada, Meclis’in “Onay Yasa Tasarısı’nın yapısı gereği içerikteki teknik şartlara müdahale edememesinin demokratik denetim açısından tartışma yarattığı” ifade edilerek, tasarının eşitlik, rekabet, mülkiyet, vergilendirme ve mali egemenlik ilkeleri bakımından anayasal değerlendirme gerektiren hususlar barındırdığı aktarıldı.

Ekonomik boyuta ilişkin değerlendirmede ise tarifelerin belirlenmesi, devlet gelir payı, yatırım teşvikleri ve piyasa dengeleri gibi alanlarda belirsizlikler bulunduğu kaydedildi. Bu nedenle söz konusu projenin yalnızca bir yatırım değil, ülkenin dijital altyapısını ve geleceğini doğrudan etkileyecek stratejik bir ulusal konu niteliği taşıdığı vurgulandı.

Açıklamada ayrıca fizibilite ve teknik proje raporlarının şeffaflık açısından kamuoyu ve tüm paydaşlarla paylaşılması gerektiği ifade edilerek, protokolde yer alan kritik maddelerin Başsavcılık, TEL-SEN, İnternet Servis Sağlayıcıları Birliği, Kıbrıs Türk Bilgisayar Mühendisleri Odası, Kıbrıs Türk Elektrik Mühendisleri Odası, BTHK ve Telefon Dairesi gibi ilgili kurumların görüşleri de dikkate alınarak Anayasa’ya uygun şekilde düzenlendikten sonra karar alınması gerektiği belirtildi.

Meslek odası ve sivil toplum kuruluşu olan Kıbrıs Türk Bilgisayar Mühendisleri Odası, teknik değerlendirmelerinin projenin tamamen reddedilmesi anlamına gelmediğini, ancak kamu yararını, ulusal güvenliği ve sürdürülebilir altyapı yönetimini garanti altına alacak teknik ve hukuki düzenlemeler yapılmadan onaylanmaması gerektiğini ortaya koydu.

Açıklamanın sonunda fiber optik altyapı yatırımlarının toplumun tamamını ilgilendiren uzun vadeli stratejik yatırımlar olduğu belirtilerek, karar sürecinin şeffaf, bilimsel, katılımcı ve kamu yararını esas alan bir anlayışla yürütülmesinin büyük önem taşıdığı vurgulandı. Projenin yalnızca bir internet projesi olmadığı, eğitimden sağlığa, ekonomiden güvenliğe kadar her alanı etkileyecek bir “ulusal dijital altyapı” meselesi olduğu ifade edildi.