Liberal Demokrasi Hareketi’nden Fiber Optik Protokolü için 4 maddelik düzenleme çağrısı

Liberal Demokrasi Hareketi (LDH), Fiber Optik Protokolü’ne ilişkin yaptığı açıklamada, fiber optik altyapı yatırımının Kuzey Kıbrıs için gerekli olduğunu ancak mevcut protokolün belirli ilkeler çerçevesinde yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirtti.

Açıklamada, hızlı ve yaygın internet erişiminin ekonomik verimlilik, yatırım ortamı ve kamu hizmetlerinin kalitesi açısından temel bir altyapı olduğu vurgulandı. Ancak telekom altyapılarının doğal tekel niteliği taşıdığına dikkat çekilerek, kurulacak modelin piyasa yapısı, hukuki zemini ve düzenleyici çerçevesinin yatırım kadar önemli olduğu ifade edildi.

LDH, mevcut Fiber Optik Protokolü’nün aşağıdaki dört başlık çerçevesinde yeniden ele alınması çağrısında bulundu:

“Fiber optik altyapı yatırımı Kuzey Kıbrıs için gereklidir. Hızlı ve yaygın internet erişimi artık ekonomik verimlilik, yatırım ortamı ve kamu hizmetlerinin kalitesi açısından temel bir altyapıdır. Ancak böylesi stratejik projeler yalnızca ‘yatırım geliyor’ başlığıyla değerlendirilemez. Telekom altyapıları doğal tekel niteliği taşır; bu nedenle kurulacak modelin piyasa yapısı, hukuki zemini ve düzenleyici çerçevesi en az yatırımın kendisi kadar önemlidir.

‘1- SÜREÇ ŞEFFAF OLMALIDIR’

Süreç öncelikle şeffaf olmalıdır. Açık ve rekabetçi bir ihale yapılmadan, sözleşme hükümleri kamuoyuna açıklanmadan ve yerel paydaşlara eşit katılım imkânı tanınmadan verilen yetkiler sağlıklı bir piyasa düzeni oluşturmaz; ayrıcalıklı bir yapı oluşturur. Rekabetin olmadığı yerde fiyat disiplini zayıflar, kalite baskısı azalır ve tüketici korunamaz.

‘2- ALTYAPI İLE HİZMET SUNUMUNUN NASIL YAPILANDIRILACAĞI NETLEŞMELİDİR’

Altyapı ile hizmet sunumunun nasıl yapılandırılacağı da netleşmelidir. Kurulan fiber ağın diğer servis sağlayıcılara adil ve maliyet esaslı biçimde açılması garanti altına alınmazsa fiili tekel riski doğar. Bu durum hem mevcut işletmecileri sistem dışına iter hem de uzun vadede yenilik ve kaliteyi sınırlar.

‘3- STRATEJİK BİR DİJİTAL OMURGA, ZAYIF BİR DENETİM MEKANİZMASIYLA SAĞLIKLI İŞLEMEZ’

Düzenleyici kapasite bir diğer kritik başlıktır. Bağımsız ve teknik olarak yetkin bir telekom düzenleyici yapısı olmadan fiyatlandırma, hizmet kalitesi, yatırım yükümlülükleri ve veri güvenliği etkin biçimde denetlenemez. Stratejik bir dijital omurga, zayıf bir denetim mekanizmasıyla sağlıklı işlemez.

‘4-ERİŞİM VE İÇERİK DENETİMİ KONUSUNA AÇIKLIK GETİRİLMELİDİR’

Ayrıca kamuoyunda dile getirilen erişim ve içerik denetimi meselesi açıklığa kavuşturulmalıdır. Fiber ağ yalnızca internet erişimi değil; kamu kurumlarının, finans sisteminin ve kritik altyapıların veri trafiğini taşır. Ağ yönetimi ve olası filtreleme uygulamalarının hangi hukuka ve hangi denetime tabi olacağı açık biçimde tanımlanmalıdır. Aksi halde teknik bağımlılık ve yetki belirsizliği riski ortaya çıkar.

‘FİBER OPTİK PROTOKOLÜ YENİDEN DÜZENLENMELİDİR’

Mesele yatırımın kim tarafından yapıldığı değil, hangi ilkelere ve hangi kurumsal güvencelere dayandığıdır. Kuzey Kıbrıs’ın dijital geleceği siyasi gerilimlerin değil; aklın, hukukun ve şeffaf yönetim anlayışının ürünü olmalıdır. Toplumun hiçbir kesiminde soru işareti bırakmayacak, rekabeti koruyan, ekonomik ve teknik açıdan sürdürülebilir bir şekilde mevcut Fiber Optik Protokolü’nün yeniden düzenlenmesi gereklidir.