14 ülke Pekin’in Güney Çin Denizi’ndeki iddialarının geçersizliğini teyit etti

Açıklama, Birleşmiş Milletler (BM) Deniz Hukuku Sözleşmesi uyarınca Lahey’de kurulan Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nin tarihi kararının 10. yıl dönümü vesilesiyle yayımlandı.

Manila tarafından açılan söz konusu davada mahkeme, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki geniş kapsamlı egemenlik iddialarının uluslararası hukuk açısından herhangi bir dayanağı bulunmadığı sonucuna varmıştı. Pekin ise bu kararı sürekli olarak reddediyor.

Çin, 2012 yılında iki ülke arasında yaşanan ve Pekin’in ihtilaflı mercan resiflerinden birinin fiili kontrolünü ele geçirmesiyle sonuçlanan deniz çatışmasının ardından, Filipinler’in 2013 yılında başlattığı tahkim sürecine katılmayı reddetmişti. Pekin ayrıca 2016 yılında açıklanan kararı da tanımadı ve dünyanın en önemli ticaret yollarından biri olan Güney Çin Denizi’nin büyük bölümü üzerindeki egemenlik iddialarını sürdürmeye devam ediyor. Bölge, yıllardır Asya’daki en tehlikeli gerginlik odaklarından biri olarak değerlendiriliyor ve Çin ile Filipinler, Vietnam, Malezya, Brunei ve Tayvan arasında bölgesel çatışmalara sahne oluyor.

Pazar günü yayımlanan ortak açıklamada şu ifadeler yer aldı:

10 yıl önce açıklanan tahkim heyeti kararını yeniden teyit ediyoruz; buna göre, ‘tarihi haklar’ iddiasına dayananlar da dahil olmak üzere Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki geniş kapsamlı deniz alanı taleplerinin hiçbir hukuki dayanağı bulunmuyor.

Açıklamada, kararın ‘Çin ile Filipinler arasında nihai, bağlayıcı ve kesin nitelik taşıdığı’ vurgulandı.

Son yıllarda Filipinler ile Çin arasında bir dizi deniz gerginliği yaşandı. Manila, Pekin’i münhasır ekonomik bölgesi içinde ‘tehlikeli manevralar’ gerçekleştirmekle suçluyor.

Japonya, Filipinler ve ABD’nin yanı sıra ortak açıklamayı imzalayan taraflar arasında Avustralya, İngiltere, Kanada, Estonya, Almanya, İtalya, Letonya, Litvanya, Yeni Zelanda, Romanya ve Slovenya de bulunuyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı ise pazar günü Pekin’in egemenlik iddialarını yeniden teyit ederek, Güney Çin Denizi’ndeki gerginliğin nedeninin ABD de dahil olmak üzere dış güçlerin askeri faaliyetlerini yoğunlaştırması olduğunu belirtti. Çin Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, ‘sözde kararın değersiz bir kâğıt parçasından ibaret olduğunu, hukuka aykırı, geçersiz, iptal edilmiş ve bağlayıcı gücü bulunmayan bir karar olduğunu’ öne sürdü. Bakanlık, ilgili ülkeleri Çin’in bölgesel ve deniz haklarına saygı göstermeye ve bölgesel istikrarı zedeleyen eylemlerden kaçınmaya çağırdı.