Rum basını, Hristodulidis’in Erhürman ve BM’ye sunduğu 19 maddelik öneri paketi yayımladı

Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Birleşmiş Milletler’e (BM) sunduğu Kıbrıs sorununa ilişkin 19 maddelik öneri paketi, Rum basınında ilk kez yayımlandı. Güven artırıcı önlemler ile Kıbrıs sorununun esasına ilişkin başlıkları bir araya getiren pakette; geçiş kapılarının açılması, Maraş’ın iadesi, Mağusa Limanı’nın işletilmesi, askerî diyalog, müzakere yöntemi ve liderler düzeyinde genişletilmiş toplantı yapılması gibi öneriler yer aldı.

Philenews’te Kostas Venizelos imzalı habere göre Hristodulidis, söz konusu önerileri Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres’e gönderdiği mektupla özetledi ve kendisini sözlü olarak da bilgilendirdi. Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín de öneriler hakkında bilgilendirildi. Hristodulidis’in son görüşmelerinde önerileri Erhürman ve Holguín’e yazılı olarak sunduğu, paketin içeriği hakkında Rum Ulusal Konseyi’nin son toplantısında da bilgi verildiği belirtildi.

Haberde, 19 maddelik paketin bir bölümünün daha önce kabul edildiği veya uygulamaya konulduğu ifade edilirken, özellikle son maddenin müzakere yöntemi açısından önem taşıdığına dikkat çekildi.

İKİ GÜNLÜK LİDERLER TOPLANTISI ÖNERİSİ

Hristodulidis’in önerisine göre, Erhürman ile güven artırıcı önlemlere odaklanacak iki günlük bir toplantı gerçekleştirilmesi, ardından Avrupa Birliği ve üç garantör ülkenin de katılımıyla görüşmelerin genişletilmesi öngörülüyor. BM Genel Sekreteri veya Kişisel Temsilcisi’nin de hazır bulunacağı toplantıda, Kıbrıs sorununun esasına ilişkin konuların ele alınması ve müzakerelerin yeniden başladığının ilan edilmesi hedefleniyor.

Söz konusu toplantıların Cenevre’deki Birleşmiş Milletler binalarında yapılması da gündeme gelen seçenekler arasında yer aldı.

19 MADDELİK ÖNERİ PAKETİNDE NELER VAR?

Rum basınında yayımlanan 19 maddelik öneri paketi şöyle:

1. Akıncılar (Lurucina) geçiş noktası: Akıncılar geçiş noktasının kabul edilmesi ve başlangıçta Pirgo (Kato Pyrgos) sakinlerinin Erenköy (Kokkina) üzerinden geçişinin sağlanması.
2. Akıncılar güzergâhı: Kambos (Kamba) – Ampelikou (Bağlıköy) – Karavostasi (Gemikonağı) güzergâhının kullanılması.
3. IMAGINE programı: Programın yeniden başlatılması. Bu konuda anlaşmaya varıldığı ve Erhürman ile Hristodulidis’in son görüşmesinin ardından yayımlanan açıklamaya dahil edildiği belirtildi.
4. Maraş ve Mağusa Limanı: Maraş’ın iade edilmesi ve Mağusa Limanı’nın Avrupa Komisyonu himayesinde işletilmesi. Önerinin, 2006 yılında Finlandiya Dönem Başkanlığı tarafından sunulan önerilere dayandığı kaydedildi.
5. Mayın temizliği: Her iki tarafta, tehlikeli olduğundan şüphelenilen 70’er bin metrekarelik alanın mayınlardan temizlenmesi.
6. Askerî diyalog: Rum Millî Muhafız Ordusu ile Türk askerî güçleri arasında, BM Barış Gücü UNFICYP’in katılımıyla askerî diyalog başlatılması.
7. Pile anlaşması: Pile konusunda anlaşmaya ilişkin iki belgenin incelenmesi ve uyumlaştırılması için çalışma yürütülmesi.
8. Dinî mekânlara erişim: Kültürel Miras Teknik Komitesi tarafından restore edilen kiliselere serbest erişim sağlanması ve hükümetin kontrolündeki bölgelerde bulunan camilere daha fazla ziyaret gerçekleştirilmesi.
9. Yol tabelaları: Yol işaretlerinde Yunanca yer adlarının yeniden kullanılması.
10. Ortak toplantılar: Gençlik, kültürel miras ve Sivil Toplum Danışma Grubu konularında ortak toplantılar düzenlenmesi, doğal afetler konusunda ise yeni bir grup oluşturulması.
11. Pile festivali: 17 Ekim’de Pile’de düzenlenen iki toplumlu festivale ortak katılım sağlanması. Bu maddenin hayata geçirildiği belirtildi.
12. Çapraz müzakereler: Birden fazla müzakere başlığının birlikte ele alınması. Bu kapsamda toprak ve mülkiyet, yönetim, güvenlik ve garantiler konularının çapraz şekilde müzakere edilmesi.
13. Yakınlaşmalar belgesi: Crans-Montana görüşmeleri de dahil olmak üzere bugüne kadar sağlanan yakınlaşmaları içeren belgenin, müzakerelerin yeniden başlaması için temel alınması.
14. Dipkarpaz: Dipkarpaz’daki okulun restore edilmesi ve eski Kooperatif Bankası binasının kültür merkezi olarak kullanılması amacıyla topluma tahsis edilmesi.
15. Maronitlerin talepleri: Üç kilisenin restore edilmesi ve anaokuluna bir öğretmen atanması. Bu konunun liderlerin son görüşmesinin ardından yayımlanan açıklamada da yer aldığı belirtildi.
16. Ermeni Manastırı: Ermeni Manastırı’nın restore edilmesi. Bu konunun da son görüşmenin ardından yayımlanan açıklamada ele alındığı kaydedildi.
17. Ara bölge: Ara bölgedeki ihlallerin sona erdirilmesi.
18. Futbol karşılaşmaları: İki toplum arasında dostluk amaçlı futbol maçları düzenlenmesi.
19. İki günlük liderler toplantısı: Liderlerin güven artırıcı önlemlere odaklanacak iki günlük bir toplantı gerçekleştirmesi, ardından Avrupa Birliği ve garantör ülkelerin katılımıyla toplantının genişletilmesi ve BM Genel Sekreteri veya Kişisel Temsilcisi’nin huzurunda müzakerelerin yeniden başladığının ilan edilmesi.