“Ters yönde” dönen gezegen bulundu: Bilim insanları nedenini bilmiyor

İngiltere’deki Queen Mary University of London ve İsviçre’deki Cenevre Üniversitesi’nden araştırmacıların yer aldığı uluslararası ekip, küçük ve soğuk bir yıldızın etrafında yıldızının dönüş yönünün tersine dolanan bir gezegen keşfetti.

“GJ 3090 b” adlı gezegen, bu tür bir yıldızın etrafında geriye doğru yörünge izleyen bilinen ilk gezegen oldu.

Çalışmada Queen Mary University of London ve Cenevre Üniversitesi’nden araştırmacılar yer aldı. Araştırmanın sonuçları Astronomy & Astrophysics Letters dergisinde yayımlandı.

GJ 3090 b adı verilen Neptün büyüklüğündeki gezegen, yıldızı GJ 3090’ın çevresinde retrograd, yani yıldızın dönüşünün aksi yönde bir yörüngede hareket ediyor.  Ekip, gezegenin yaklaşık 136 derecelik bir yörünge eğikliği olduğunu belirledi.

Gezegenlerin ana yıldızlarıyla aynı yönde yörüngede dönmesi gerektiği biliniyor.

TRT Haber’in aktardığına Londra Queen Mary Üniversitesinden Dr. Andrew Winter, “Bu dikkat çekici bir gezegen sistemi çünkü gezegen sadece yıldızına göre eğik değil, aynı zamanda ters yönde yörüngede dönüyor. Bu durum, böylesine alışılmadık bir yörüngenin nasıl oluşmuş olabileceği sorusunu hemen akıllara getiriyor” dedi.

– Bilim insanları nedenini bilmiyor

Araştırma, GJ 3090 b’nin alışılmadık yörüngesini yıldızın sistemin oluşumunun erken dönemlerinde edindiği materyalden miras alıp almadığını inceliyor.

Cenevre Üniversitesinden Dr. Öğretim Üyesi Vincent Bourrier, “Bir gezegen sisteminin farklı yönelimli ikinci bir diskten yeniden inşa edilebileceği fikri özellikle heyecan verici. Bu, genç bir yıldızın etrafındaki ortamın, gezegenlerinin mimarisini belirlemede beklediğimizden çok daha büyük bir rol oynayabileceğini gösteriyor” ifadesini kullandı.

Bu senaryoya göre, yıldız çevresinden orijinal diskine göre eğik olan başka bir gaz ve toz diski edindi. Yeni edinilen bu materyalden oluşan gezegenler söz konusu yönelimi miras almış olabilir. Bu durumda GJ 3090 b’nin geriye doğru yörüngesi, rotasını açıklamak için daha sonra yaşanacak şiddetli bir karşılaşmaya gerek kalmadan, başlangıcına dair kanıtları koruyacak.

Cenevre Üniversitesinden doktora öğrencisi Yann Carteret, “Gezegeni böylesine aşırı bir yörüngeye zorlamış olabilecek türden dev bir yoldaş aradık ancak buna dair bir kanıt bulamadık. Bu durum, sistemin bu alışılmadık mimariyi nasıl edindiği konusunda farklı düşünmemiz gerekebileceğini gösteriyor” diye konuştu.

Sistemin yanlış hizalanmış ikinci bir diskten oluşup oluşamayacağını test etmek ve diğer gezegen sistemlerinin benzer şekilde aşırı yörünge düzenlemelerine sahip olup olmadığını belirlemek için daha fazla gözlem yapılması gerekecek.